Брисел, 8 јули 2026 – Ромската фондација за Европа го поддржува барањето на Европскиот центар за правата на Ромите (ERRC) властите во Северна Македонија да го преквалификуваат нападот врз 14-годишно ромско момче во Скопје како обид за убиство, наместо полесното кривично дело „насилство врз малолетник“, за кое моментално е поднесена кривична пријава.
Детали за нападот
Случајот првпат беше пријавен од Roma News во Северна Македонија.
На 22 јуни 2026 година, момчето од населбата Маџари било намамено преку телефонски повик во парк во Ченто, општина Гази Баба, каде што било нападнато од тројца возрасни мажи. Според достапните информации:
- еден од напаѓачите го удрил по глава со огнено оружје;
- вториот го тепал по целото тело;
- третиот го прободел седум пати во грбот со нож.
Момчето било пронајдено во бессознание од случаен минувач, кој повикал Итна медицинска помош. По итна хируршка интервенција, неговиот живот бил спасен. Полицијата приведе тројца осомничени и поднесе кривична пријава по член 201-а од Кривичниот законик за делото „насилство врз малолетник“.
Потребна е преквалификација на делото
Ромската фондација за Европа се согласува со оценката на ERRC дека фактите во случајот – тројца координирани напаѓачи, употреба на огнено оружје и нож, седум насочени убодни рани и однапред организирано намамување на жртвата – го исполнуваат законскиот праг за обид за убиство според член 123 во врска со член 19 од Кривичниот законик, со отежителни околности од член 123 став 2.
Според фондацијата, сегашната правна квалификација не ја одразува сериозноста ниту очигледната предумисла на нападот.
Барања до надлежните институции
Ромската фондација за Европа ги поддржува барањата на ERRC властите да:
- издадат јавна изјава со која ќе ја разјаснат правната квалификација на случајот;
- го известат семејството со формално писмено известување за обвиненијата и текот на постапката;
- обезбедат мерки за заштита специфични за деца согласно Законот за правда за децата, вклучувајќи психосоцијална поддршка, која, според семејството, сè уште не е понудена;
- испитаат дали нападот бил мотивиран од етничката припадност на жртвата.
Обврски според домашното и меѓународното право
Според македонското законодавство, судовите се должни да утврдат дали кривичното дело било мотивирано од расната или етничката припадност на жртвата.
Доколку ова прашање не биде темелно испитано, Северна Македонија ризикува да не ги исполни своите обврски што произлегуваат од Европската конвенција за човекови права, како и од повеќе конвенции на Обединетите нации за борба против расната дискриминација и за заштита на правата на децата.
Повик за еднаква правда
Овој случај претставува тест дали едно ромско дете ќе добие иста законска заштита како секое друго дете во Северна Македонија.
Во изјава за медиумот Слободен печат, мајката на момчето изјави дека таа и нејзиниот син сè уште живеат во страв во сопствениот дом и дека обвинителството досега не воспоставило контакт со неа.
Ромската фондација за Европа го повикува Основното јавно обвинителство да ја исправи правната квалификација на случајот, редовно да го информира семејството за текот на постапката и да обезбеди момчето и неговата мајка да ја добијат потребната заштита и поддршка.
Контакт за медиуми
Thorsten Schröder
Директор за комуникации
E-mail: ts@romaforeurope.org
Повеќе артикли
Ромскиот јазик влегува во ерата на вештачката интелигенција: ERIAC ја започна иницијативата AMARI ČHIB со поддршка од Microsoft
Европејците што Европа ги игнорира
Ромските гласачи штотуку одржаа демократска мастер-клас во Унгарија. Сега Тиса мора да го испорача тоа за нив.