Sherutnipe не треба да заврши со последниот ден од настанот

Постојат настани по кои си заминуваме со визит-картички, фотографии и добри впечатоци.

Но постојат и настани што можат да бидат почеток на нешто многу поголемо.

За мене, Sherutnipe треба да биде токму тоа.

Средбата на претставници и активисти од Бугарија, Романија, Словачка, Србија, Црна Гора, Северна Македонија и Унгарија покажа нешто што веќе долго време го знаеме, но можеби недоволно го претвораме во заедничка акција: проблемите со кои се соочуваат Ромите во Европа не се изолирани национални проблеми.

Образованието, домувањето, инфраструктурата, вработувањето, претприемништвото, политичкото учество и културата се теми што се повторуваат од земја до земја.

Контекстите се различни.

Но структурата на проблемите е многу слична.

И токму затоа мислам дека следното прашање не треба да биде само:

Што научивме едни од други?

Туку:

Што можеме да направиме заедно?

Имаме повеќе решенија отколку што мислиме

Еден од најсилните впечатоци од Sherutnipe е дека во нашите заедници веќе постои огромно искуство.

Во една земја постои искуство со транзициско домување.

Во друга постојат модели на соработка со општините.

Некаде има добри образовни програми.

Некаде има искуство со стипендии, практикантство и развој на млади лидери.

На друго место постојат политички претставници кои знаат како да преговараат со градоначалници, совети и институции.

Имаме претприемачи.

Имаме наставници.

Имаме уметници.

Имаме активисти.

Имаме избрани претставници.

Нашиот проблем можеби не е само недостатокот на решенија.

Нашиот проблем е што тие решенија премногу често остануваат изолирани.

Мрежата веќе постои

Токму тука ја гледам големата можност на пошироката мрежа на Roma Foundation for Europe.

Имаме организации со различни, но комплементарни улоги.

Roma for Democracy може да работи со политички претставници, локални лидери и демократско учество.

Roma Education Fund може да работи со образованието, младите, вештините и преминот кон вработување.

REDI може да ја зајакнува економската страна — претприемништво, бизнис, финансии и пристап до можности.

ERIAC ја носи културата, уметноста, идентитетот и видливоста.

Зошто овие капацитети да не ги поврземе уште посилно на национално и регионално ниво?

Зошто во секоја земја да не постои мала група во која ќе седат заедно еден локален избран претставник, млад лидер, наставник, претприемач, претставник на граѓанскиот сектор и културен работник?

Не за уште една формална структура.

Туку за конкретна работа.

Секој да донесе нешто на масата

Мене ми се допаѓа една едноставна идеја:

7 земји – 7 решенија – 1 мрежа.

Секоја земја да идентификува барем една практика што дала резултат и што може да биде корисна за другите.

Не да ја копираме слепо.

Туку да ја анализираме, да видиме зошто функционирала и да ја адаптираме.

Словачка може да сподели искуство со домување.

Бугарија со локална инфраструктура и земјишни прашања.

Романија со интегрирани пристапи.

Србија со мобилизација, образование и локално политичко организирање.

Црна Гора со прашањата на политичката застапеност.

Северна Македонија со младинско лидерство, образование и културен развој.

Унгарија со општински стратегии, стипендии и практикантски програми.

Замислете ако секоја година не зборуваме само за тоа што не функционира, туку презентираме и што сме успеале да пренесеме од една земја во друга.

Тогаш мрежата почнува да има сосема поинакво значење.

На младите не им треба само мотивација

Често зборуваме за младите Роми.

Но младите не треба само да ги охрабруваме.

Треба да им изградиме пат.

Образование → Вештини → Пракса → Менторство → Работа → Претприемништво → Лидерство

Тоа е модел што може да ги обедини сите делови од мрежата.

REF може да отвори врата преку образованието.

REDI преку економските можности.

Roma for Democracy преку лидерството и политичкото учество.

ERIAC преку културата, идентитетот и јавната видливост.

Ако навистина сакаме нова генерација ромски лидери, тогаш треба да престанеме да мислиме во изолирани проекти.

Треба да изградиме цел екосистем.

Од присуство до влијание

Има уште една тема што не треба да ја избегнуваме.

Да имаме Роми во институциите е важно.

Но присуството не е исто што и влијанието.

Може да имате советник без реална моќ.

Може да имате програма без буџет.

Може да имате стратегија што никој не ја спроведува.

Може да имате европски фондови што локалната заедница никогаш нема да ги почувствува.

Затоа политичкото учество мора да оди заедно со знаење, мрежа, стручна поддршка и способност за преговарање.

Тука Roma for Democracy може да има особено важна улога.

Не само во создавање контакти меѓу ромските претставници, туку во создавање вистинска политичка солидарност и размена на практично знаење.

По Sherutnipe треба да има следен чекор

За мене, успехот на Sherutnipe нема да се измери само со тоа колку добри дискусии имавме.

Ќе се измери со тоа што ќе се случи потоа.

Ако од еден настан произлезат две нови партнерства, еден заеднички проект, размена меѓу две општини или конкретна можност за млад човек — тогаш настанот веќе создал вредност.

Затоа би сакал на следната средба да не се прашуваме само:

„Што се случува во вашата земја?“

Би сакал да прашаме:

„Што реализиравме заедно од последната средба?“

Тоа е разликата меѓу настан и процес.

Меѓу мрежа на хартија и жива мрежа.

Меѓу дијалог и влијание.

Sherutnipe како почеток, а не како крај

Европската ромска заедница има огромен човечки капитал.

Имаме знаење.

Имаме искуство.

Имаме институции.

Имаме локални лидери.

Имаме млади кои сакаат повеќе.

Имаме претприемачи кои можат да создаваат можности.

Имаме уметници кои го менуваат начинот на кој Европа нè гледа.

Сега треба подобро да ги поврземе.

Sherutnipe може да биде местото каде што тие врски почнуваат.

Но само ако не дозволиме настанот да заврши со последниот панел, последната фотографија и последното ракување.

Вистинскиот Sherutnipe започнува тогаш кога учесниците ќе се вратат дома и ќе продолжат да работат заедно.

Од разговор кон соработка.
Од соработка кон акција.
Од акција кон влијание.

Тоа е следниот чекор што би сакал да го видам.