Засилените полициски акции во ромските населби во Бугарија отвораат сериозни прашања за еднаквоста, политичките права и слободата на гласање. Фондацијата „Roma for Democracy“ предупредува дека борбата против изборните нерегуларности не смее да се претвори во колективно стигматизирање на ромската заедница.
Полициски акции во ромските населби пред изборите
Во пресрет на претседателските избори во Бугарија, закажани за 25 октомври 2026 година, властите спроведуваат засилени полициски контроли со цел спречување изборни злоупотреби и купување гласови.
Сепак, голем дел од медиумското внимание е насочено кон интервенциите во населбите во кои живее ромско население, што предизвикува загриженост за начинот на кој Ромите се претставуваат во јавноста.
Според податоците што ги наведува Фондацијата „Roma for Democracy“, повикувајќи се на бугарското Министерство за внатрешни работи, до 22 октомври биле спроведени 172 полициски операции, регистрирани 115 пријави за можни изборни прекршувања, а започнати биле само четири кривични постапки поврзани со изборни дела.
Овие бројки го отвораат прашањето дали обемот и јавната видливост на полициските акции се пропорционални со утврдените изборни неправилности.
Дали борбата против изборниот криминал создава нови предрасуди?
Во Софија, Бургас и други градови биле спроведени контроли на граѓани, возила и објекти. Во одредени акции биле откриени кривични дела кои не биле директно поврзани со изборниот процес.
Фондацијата посочува дека секое основано сомневање за кривично дело треба да биде истражено, но предупредува дека постојаното поврзување на ромските населби со изборен криминал може дополнително да ги зајакне негативните стереотипи.
Ромската заедница не смее колективно да биде претставувана како одговорна за купување гласови или изборни манипулации.
Кој навистина стои зад купувањето гласови?
Едно од најважните прашања што ги отвора анализата е одговорноста на оние кои ги организираат и финансираат незаконските изборни активности.
Купувањето гласови не е само прашање на поединци кои евентуално прифаќаат пари или други услуги. Во таквите практики може да бидат вклучени политички структури, посредници и лица кои имаат економско или политичко влијание.
Затоа, институциите треба да ги истражуваат не само непосредните извршители, туку и организаторите и политичките корисници на ваквите активности.
Вистинската борба против изборната корупција подразбира утврдување одговорност низ целиот синџир на незаконско влијание.
Ромите во Русе јавно се спротивставиле на политички притисоци
Особено значаен пример доаѓа од градот Русе, каде што на 16 октомври жители од ромската заедница јавно реагирале поради наводни обиди за влијание врз нивниот изборен глас.
Според локалниот медиум КИС 13, претставникот на заедницата Варбан Варбанов зборувал за закани и притисоци поврзани со поддршката за одредена претседателска кандидатура.
Овие тврдења треба независно да се истражат, но реакцијата на граѓаните испраќа важна порака: Ромите не се само потенцијални жртви на изборни манипулации, туку и граѓани кои активно се спротивставуваат на политичките притисоци.
Економската зависност, заканите за губење работно место или притисокот преку локални влијателни структури можат сериозно да ја загрозат слободата на политичко определување.
Ромите се политички чинители, а не колективни осомничени
Фондацијата „Roma for Democracy“ нагласува дека ромските граѓани имаат активно место во демократските процеси во Бугарија.
Тие се гласачи, кандидати, избрани претставници, активисти и луѓе кои придонесуваат за развојот на своите заедници.
Нивните политички ставови се различни, а нивното право на слободен избор не смее да биде ограничено поради етничката припадност.
Потребна е поголема политичка застапеност, но и одговорност од институциите, политичките партии и медиумите за начинот на кој се третира ромската заедница за време на изборите.
Демократијата се брани со еднакви права, а не со страв
Пораката од анализата на „Roma for Democracy“ е дека изборниот интегритет не се докажува само преку бројот на полициски акции, претреси или превентивни предупредувања.
Вистински демократски избори постојат тогаш кога секој граѓанин може да гласа слободно, без закани, притисоци или страв од последици.
Политичките партии мора да одговараат за евентуални незаконски активности спроведени во нивна корист, а граѓаните кои пријавуваат притисоци мора да добијат институционална заштита.
Правото на глас на Ромите не е предмет на сомнеж поради нивната етничка припадност. Тоа е основно демократско право кое државата има обврска да го гарантира.
Извор: Roma for Democracy Foundation
Автор на оригиналната анализа: Менсур Халити, претседател на Фондацијата „Roma for Democracy“
Датум на оригиналната објава: 24 октомври 2026 година
Обработка и адаптација: Roma News
Оригинален текст: https://romafordemocracy.org/news/bulgaria-protect-the-vote-not-the-stereotypes
Повеќе артикли
Ако албанското знаме може да се вее во Шуто Оризари, дали ромското знаме ќе се вее во другите општини?
Фондацијата „Роми за Европа“ повикува на целосна истрага за смртта на Тамаш Б. по полициска операција во Унгарија.
Ромската фондација за Европа бара обвинение за обид за убиство по прободувањето на ромско момче во Скопје